• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئۇيغۇرلاردا مىراس قالدۇرۇش ۋە ئۇنى تەقسىملەش ئادىتى

ئابدۇقەييۇم مىجىت «مىراس-ئۆلگەنلەردىن قالغان مال ـ مۈلۈك » ياكى « ئۆلگەنلەردىن كېيىنكىلەرگە قالغان ئىلمىي، ئەدەبىي، مەدەنىي، كەسپىي ۋە شۇ قاتارلىقلارغا ئائىت نەرسە » ① بولۇپ، مىراس ...

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

قەشقەر ھېتگاھ مەدىرىسەسىنىڭ ۋەخپىسى

ئابدۇرىشىت ئىبراھىم قەشقەرنىڭ 19- ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدىكى ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىن ئۇچۇر بېرىدىغان مۇھىم تارىخىي ھۆججەتلەرنىڭ بىرىدۇر. بۇ ھۆججەت قەشقەرنىڭ ئەينى دەۋىر ...

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

مودىرنىزىم ئەدەبىياتى ۋە ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى

تاھىر ھامۇت مودېرنىزىم ئەدەبىياتى 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدىن تارتىپ تا بۈگۈنگە قەدەر ئاساسلىق غەرپ دۆلەتلىرىدە بارلىققا كەلگەن زور بىر تۈركۈم ئەدەبىي ئېقىملارنىڭ ئومۇمى نامى بولۇپ ...

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

خوجىلار دەۋرىنىڭ بارلىققا كېلىشىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى

ئەخمەتجان ھەسەن ھەرقانداق بىر ئىجتىمائىي پىكىر ئېقىمى ۋە ئىدىيىۋى ئېقىمنىڭ مەلۇم بىر رايۇنغا تارقىلىشى ۋە شۇ رايوندا بەلگىلىك تەسىرگە ئىگە بولۇشىدا، نوقۇل شۇ ئېقىم تەرغىباتچىلىرى ر ...

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

«قۇتادغۇ بىلىگ» كە كىرىش

رەشىد رەھمەتى ئارات تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى يۈسۈپجان ياسىن  رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يىتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھ ...

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدا ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

You Are Here: Home » ۋەزىيەت ئانالىزى (Page 13)

مىللەت كىملىكى، تىل ۋە ئاسمىلاتسىيە ھەققىدە مۇلاھىزە

نەزەر مىللەت كىملىكى مىللەت كىملىك ئۇقۇمى بولسا مۇئەييەن بىر تۈپ ئىنسانلار ئورتاق ئىگە بولغان ئادەم بىئولوگىيىلىك چۈشەنچىسى  ۋە ئادەم ئىجتىمائىيلىق چۈشەنچىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىر مۇرەككەپ ئۇقۇمدۇر. بۇ ئۇقۇمدىكى ئادەم بىئولوگىيىلىك چۈشەنچىسى مۇئەييەن بىر مىللەتنىڭ بىئولوگىيىلىك كىملىكىنى كۆرسىتىدۇ، ئۇ پەقەت مەزكۈر مىللەتتىكى ئورتاق ئېتنىك ئالاھدىلىكىنى ئىپادىلەيدۇ، چۇنكى بىر مىللەت ئاھالىسىنىڭ ئەڭ دەسلەپك ...

Read more

نۆۋەتتىكى خەلقئارا ۋەزىيەت ۋە ئۇيغۇر مەسىلىسى ھەققىدە مۇلاھىزە

شىريار ئىدىرىس خىتاي كومپارتىيىسى ۋە ھۆكۈمىتى شەرقىي تۈركىستاندىكى تۈركىي خەلقلەر جۇملىدىن ئۇيغۇر تۈركلەرنى ئاسسىمىلياتسىيە قىلىش ۋە خۇپىيانە ئۆلتۈرۈش قاتارلىق رەزىل ۋە قەبىھ قىلمىشلار بىلەن ئەزەلدىن شۇغۇللۇنۇپ كېلىۋاتقان بولسىمۇ،2017- يىلدىن باشلاپ ئاشكارا ھالدا يەڭلىرىنى شىمايلاپ چىقىپ، پىلانلىق غەرەزلىك ۋە رەزىللىك بىلەن ئاتالمىش «بۆلگۈنچىلىك، ئەسەبىيلىك، تېررورلۇق» دىن ئىبارەت «ئۈچ قارا كۈچكە قارشى تۇرۇ ...

Read more

يەرشارىلىىشىش جەريانىدا مىدىيا ۋە سىياسەت: مىدىيا كۈچمۇ، كۈچنىڭ مىدىياسىمۇ؟

ئابدۇللاھ ئۆزكان تۈركچىدىن ئۆزلەشتۈرگۈچى: مۇھەممەت ئابدۇمىجىت مۇقەددىمە دىمۇكراتىك جەمىئىيەتنىڭ ۋاز كىچىلمەس بىر كۈچى بولغان مېدىيا، يەرشارىلىشىش جەريانى بىلەن بىللە جامائەت پىكرىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان مۇھىم بىر كۈچكە ئايلاندى. مېدىيانىڭ خەلىقنى قايىل قىلىش كۈچىدىن پايدىلىنىشنى مەقسەت قىلىدىغان ھەرخىل كۈچ مەزكەزلىرى، مېدىيا ئورگانلىرى بىلەن ئاخبارات ئەخلاقىغا زىت بولغان مۇناىسۋەتلەرنى قۇرۇشقا باشلىدى. مېدىيا ...

Read more

خىتاي مايمۇن تەجىرىبىسىنى ئۇيغۇرلارغا قانداق تەدبىقلىدى؟

نەشتەرجان (بىلگىيە) تەتقىقاتچىلار مايمۇنلار بىلەن مۇنداق بىر تەجرىبە ئىشلەپتۇ. بىر قەپەزدە بىر توپ مايمۇن بار ئىكەن، تەتقىقاتچىلار قەپەزنىڭ تورۇسىغا بانان ئېسىپ قويۇپتۇ. لېكىن، ئېگىز بولغاچقا مايمۇنلارنىڭ بويى يەتمەيدىكەن، شۇنىڭ بىلەن مايمۇنلار باناننى ئالىمەن دەپ يۇقۇرىغا سەكرىشىدىكەن. ئالىملار مەخسۇس ئادەم ئورۇنلاشتۇرۇپ، مايمۇنلار سەكرىگەن ھامان، مايمۇنلارغا قارىتىپ سۇ چېچىپتۇ. بارا-بارا سەكرەيدىغان مايمۇ ...

Read more

ھەممىسى ھۆرلۈك ئۈچۈن

يەر شارى خەرىتىسىنى بىلەمسىز؟ بىزنىڭ نىشانىمىز،كەلگۈسى ئەۋلاتلىرىمىز بېشىنى تىك تۇتۇپ، خەرىتىدىكى شەرقىي تۈركىستاننى كۆرسىتىپ تۇرۇپ، باشقىلارغا «قارا! بۇ مېنىڭ ئانا ۋەتىنىم !» دېيەلىگۈدەك مەنزىلگە يېتىش ئۈچۈن بولسۇن! ئاسىيە ئۇيغۇر ئىسلام دۇنياسىنىڭ ئۇيغۇرلار دۇچ كەلگەن مەسىلىلەرگە تۇتقان مۇئامىلىسى ھەققىدە گەپ – سۆز بولۇنغاندا بىر قىسىم قېرىنداشلار مەسىلىنىڭ ماھىيىتى بىلەن ھېسابلاشماستىن، بۇ ھەقتىكى تېمىلار ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top