ئۇيغۇرچە    Uyghurche    Уйғурчә   
  • «3-نۆۋەتلىك مىللىي مەپكۇرە ۋە تەشكىلاتچىلىق كۇرسى» 2019-يىلى 5-ۋە 6-ئۆكتەبىر شەنبە-يەكشەنبە كۈنلىرى ئىستانبۇلدا ئېچىلدى. ...
سىزنىڭ ئورنىڭىز: باشبەت » تارىختىن تامچە (بەتلەر: 16)

تارىختىكى ئۇيغۇر زەمبىرىكى

قۇربان ۋەلى «سۇڭ تارىخى» (宋史) نىڭ «ئەسكەر- ياراغ تەپسىراتى» بابىدا قەيت قىلىنىشىچە، جەنۇبىي سوڭ تارىحتىكى ئۇيعۇر زەمبىرىكى دۆلىتىدە چۈنشىنىڭ 9-يىلى (مىلادى1182- يىلى) چېگرا رايونلاردىكى ۋىلايەتلەردە «خۇي-خۇي زەمبىرىكى» (回回炮) گە تەقلىد قىلىپ ياسالغان زەمبىرەكلەرنىڭ ئەپچىللىك، يىراقتىكى نىشانغا تەگكۈزۈش جەھەتلەردە بۇرۇنقى زەمبىرەكلەردىىن ئېشىپ چۈشتى، دېگەن بىر يېڭى خەۋەر (ھەربىي تېخنىكا جەھەتتىكى بىر چوڭ يېڭى ...

داۋامى

تۈركىستان چىنى سارتلىرىنىڭ مىللىي تارىخى ھەققىدە بىر رىجا (مۇراجەت) – نەزەرخوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى

غالجات يېزىسىدىن: نەزەر خوجا ئابدۇسەمەت ئوغلى ئوسانماز (خورىماس) كەندىنى ئىنسان بىلەنلەر خەلققە خىزمەتتىن، مەردۇمەند ئولان، مەزلۇمە ئەل چەكمەز ئاھانەتتىن. مىللىي تارىخنى بىلىش، ھەر ئادەم ئۆز ئاتا-بوۋىسىنى تونۇش، ئۇرۇق ۋە قېرىنداشلىرىنى ھەمدە ئۇلارنىڭ بۇرۇنقى تۈرلۈك ھاللىرىنى، يەنى: ئۆرپ ئادەتلىرىنى، ئىلىم ۋە مائارىپ، ھۈنەر ۋە سانائەت، سودىگەرچىلىكتە قايسى دەرىجىدە بولغانلىقىنى، دۇنيا مەئىيشىتىدە قانداق يول ...

داۋامى

ئۇيغۇر ئېلىدە مىللەتچىلىك

ئۈچ ئەپەندىلەر ئۇيغۇر ئېلىدە ئالىي مۇختارىياتنىڭ سايىسىدە مىللەتنىڭ مەدەنىيىتىنى، سىياسىي ئېڭىنى ۋە ئىقتىسادىي سەۋىيەسىنى ئۆستۈرۈش كېرەكلىكىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، بىر قاتار پائالىيەتلەرنى قىلغان ئىدى. مەسئۇت سابىرى، ئىيسا يۈسۈپ ئالپتېكىن ۋە مۇھەممەد ئەمىن بۇغرا 1945-يىلى 10-ئاينىڭ 17-كۈنى گومىنداڭ ھۆكۈمىتىنىڭ مەركىزىي نەنجىڭدىن ئۈرۈمچىگە كېلىدۇ. مۇھەممەد ئەمىن بۇغرا ئەسلىمىسىدە ئۈرۈمچىگە قايتىپ كەلگەندىن كېيىنكى ...

داۋامى

ئىندىئانلار ھالاكىتىنىڭ باش ئاخىرى

ئۆمەرجان ئىمىن - غەربىي ياۋرۇپا تاجاۋۇزچىلىرىنىڭ مۇستەملىكىچىلىك ھىيلىسى ئىندىئانلار, ئاۋستىىراليانلار،  پولېنىزىيانلار... دۇنيا سوراپ باققان خەلقلەر ئىدى. تاجاۋۇزچىلارنىڭ بالاخور نەپسى ئۇلارنى يەپ كەتتى .بۇ «مۇستەملىكىچىلىك تارىخى ئىنسانىيەت سالنامىسىگە قانلىق قېلىچ ۋە يالقۇنلۇق ئوت تىلى بىلەن يېزىلىپ قالدى .» (ماركىس) كولۇمبونىڭ مۇۋەپپەقىيىتى ئىندىئانلارغا قىيامەت ئېلىپ كەلدى. ئۇ 1513- يىلى تۇنجى بۇلۇپ ئا ...

داۋامى

تارىختا خىتاي خانىدانلىقلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارغا ئەۋەتكەن ئەلچىلىرى نىمىلەرنى ئىلىپ قايتقان؟

ئۆمەرجان جامال* تارىختا ئەجداتلىرىمىز قۇرغان خانىدانلىقلار بىلەن بىر دەۋردە مەۋجۇت بولغان خىتايلار قۇرغان خانىدانلىقلار ئارىسىدا مۇرەككەپ مۇناسىۋەتلەر مەۋجۇت بولۇپ كەلگەن. بىز بۇ مۇناسىۋەتلەرنىڭ بىر قىسمىنى ئۆزىمىزنىڭ ئەجداتلىرى قالدۇرغان مەڭگۈ تاشلىرىنىڭ  تولۇق بولمىغان تىكىستلىرىدىن بىلىشكە مۇيەسسەر بولساق ، كۆپىنچىسىنى خىتاي تارىخچىلىرىنىڭ يىزىپ قالدۇرغان تارىخى قايناقلاردىن سۈزۈپ ئىلىشقا توغرا كىلىدۇ.   ...

داۋامى

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

ئۈستىگە قايتىش