• 2020-يىلى 21-مارت قۇتلۇق نورۇز كۈنىدە قۇتادغۇ بىلىگ ئىنىستىتۇتى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى تەركىبىدە قۇرۇلدى. ...
5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى

پىروفېسسوردوكتور ئالىمجان ئىنايەت ئۇيغۇچىلاشتۇرغۇچى: ئەھمەد سۇلۇق بۈگۈن 5-ئىيۇل بولۇپ، ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 11 يىللىقى.  مەن بۇنى ئۈرۈمچى ئىرقىي قىرغىنچىلىقى دەپ ئاتايمەن، چۈنكى ...

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

بۈيۈك مىللىي كۆچۈش

ئەك شىمىس (گېرمانىيە) ئۆمەرجان نۇرى تەرجىمىسى، تەييارلىغۇچى: كەتمەنباي (كەتمەنباينىڭ بايانى: ھونلار تارىخىمىز بىلەن مۇناسىۋەتلىك مۇھىم بىر قەدىمكى مىللەت. ئۇلارنى بىلىش ۋە چۈشىنىش ...

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

11 بىتىم ئارخىپلىرى (1): بىز شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ۋەكىللىرى!

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن، مەزكۇر چاتما يازمىدا 1944-يىلى 12-نويابىر قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى بىلەن خىتاي جۇمھۇرىيىتى ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن تېنچلىق سۆھبىتىنىڭ جەريانىنى ئار ...

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى-مۇنىر يېرزىن

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 29-ئىيۇن كۈنى ئۇيغۇر خەلقى 20-ئەسىر تارىخىدىكى ئەڭ شەرەپلىك سەھىپە، يەنى ئۆز مۇستەقىل جۇمھۇرىيىتىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇخبىرى- مۇنىر يېرزىن ئەپەند ...

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

ئوت يۈرەك ئۇيغۇر ئوغلانى ئابدۇللا روزى قاتارلىق ئىنقىلابچى زىيالىيلارنىڭ قسمىتى

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) 1945-يىلى 9-ئايدا ئاقسۇدا لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار بىلەن ئۆلتۈرۈلگەنلەر ئارىسىدا ئابدۇللا روزى ئىسىملىك ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكە ...

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ سەمەرىسى _ ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى

ئابدۇقادىر ئابدۇۋايىت ﺋﯘﻳﻐﯘر ﺧﻪﻟﻘﻰ ﺋﯘزاق ﺋﻪﺳﯩﺮﻟﯩﻚ ﺗﺎرﯨﺨﯩﻲ ﺗﻪرەﻗﻘﯩﻴﺎت ﺟﻪرﻳﺎﻧﯩﺪا، ﭘﯜﺗﯜن دۇﻧﻴﺎﻧﻰ ﮬﻪﻳﺮان ﻗﺎﻟﺪۇرﯨﺪﯨﻐﺎن ﻛﯚﭘﻠﯩﮕﻪن ﻣﻪدەﻧﯩﻴﻪت ﻣﯘۋەﭘﭙﻪﻗﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎرﻟﯩﻘﻘﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜرﮔﻪن. ﺑﯘلارﻧﯩﯔ ...

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

شەرقىي تۈركىستاننىڭ تەقدىرى ھەققىدە ستالىننىڭ سۇڭ زىۋىنغا ئېيتقانلىرى

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستېرى سۇڭ زىۋىن (سولدا) ۋە سوۋېت تاشقى ئىشلار مىنىستېرى مولوتوۋ (ئوتتۇرىدا)، موسكۋا ئايردرومى، 1945-يىل ئىيۇل تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر موسكۋا ...

خىتاي ئىچكىي ۋە تاشقىي كىرىزىس پاتقىقىدا

خىتاي ئىچكىي ۋە تاشقىي كىرىزىس پاتقىقىدا

خىتاي ئىچكى ۋە تاشقى كىرىزىس پاتقىقىدا ئاپتورى: ئەنۋەر ئەخمەت خىتاي مۇستەبىت كوممۇنىست ھۆكۈمىتى نوۋەتتە خەلقئارا ۋە دۆلەت ئىچى مەسىلىلىرىدە ئېغىر كىرىسىسقا دۇچ كەلدى. بۇ مەسىلىلەر ...

ئۇيغۇر تىلىدىكى ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

ئۇيغۇر تىلىدىكى ئەكىس ئەتكەن مەدەنىيەت

تىل بىر خىل ئىجتىمائى ئالاقە قورالى سۈپتىدە خىزمەت قىلىدىغان بەلگىلەر سىستىمىسى، مىللەتنىڭ موھىم بەلگىسى، مەدەنىيەتنىڭ موھىم بىر تەركىبى قىسمى. تىل مەدەنىيەت بىلەن زىچ باغلانغان بو ...

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى نەگە يوقالدى؟

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى نەگە يوقالدى؟

گەنجۇ ئۇيغۇرلىرى ( 甘州回鹘 ) ئىلگىرى خېشى ئۇيغۇرلىرى دەپمۇ ئاتالغان بولۇپ، ئۇلار گەنجۇنى مەركەز قىلغان ئاساستا ئۇيغۇر ھاكىمىيىتىنى تىكلەپ، تاكى داڭشىياڭلار تەرىپىدىن مۇنقەرىز قىلىنغىچ ...

ئەسىر ئاخىرىدىكى ئويلار

ئەسىر ئاخىرىدىكى ئويلار

ئابدۇقادىر جالالىدىن ئەگەر سەن ئادەم بولىدىغان بولساڭ، خەلقنىڭ غېمىنى يېمىگەنلەرنى ئادەم ھېسابلىما. ــ ئەلىشىر ناۋائىي (1) ئىشلىرىنى تولۇق ئورۇندىغان ئادەم ئۆزى ئىز قالدۇرغان ھەربى ...

You Are Here: Home » ئومۇمى (Page 5)

كوسىراپلىقلارنىڭ ئۆزگىچە ئۆرپ-ئادەتلىرى

ئابدۇقەييۇم مۇھەممەد كوسىراپلىقلارنىڭ ئۆزگىچە ئۆرپ-ئادەتلىرى كوسىراپلىقلار- ئاقتۇ ناھىيىسىنىڭ كوسىراپ يېزىسىدا ياشىغۇچى خەلق. كوسىراپ يېزىسى قارا قۇرۇم تاغ تىزمىسىنىڭ غەربىي، زەرەپشان دەرياسى ۋە بۇ دەرياغا قوشۇلىدىغان يازاق، چارلۇڭ دەريالىرىنىڭ ئىككى قىرغىقىغا جايلاشقان تاغلىق يېزا. شەرقى ئۇزۇنلۇق ″33′76-″02′76قا ،شىمالىي كەڭلىك ″96 ′37- ″07′38قا توغرا كېلىدۇ. ئۇنىڭ شەرق تەرىپى يەكەن ناھىيىسىنىڭ كاچۇڭ، قوشى ...

Read more

تۈركىي تىللار دىۋانىدىكى مىللىي مەپكۈرە ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ بۈگۈنكى تەقدىرى

ئابدۇلھېكىم باقى ئىلتەبىر (كاندىدات ئالىي مۇھەررىر ) (تۈركىي تىللار دىۋانى ) تۆۋەندە قىسقارتىلىپ دىۋان دېيىلىدۇ ( تەتقىقاتى ھەققىدىكى ھازىرقى زامان دىۋانشۇناسلىقى 1904 ‏- يىلى ۋىنگىرىيە پەنلەر ئاكادېمىيىسى تىل تەتقىقات ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان دىۋان ھەققىدىكى ماقالىدىن باشلىساق 100 يىلدىن ئاشتى. بروككېلمان قاتارلىق گىرمان ئالىملىرى، بېسىم ئاتالاي قاتارلىق تۈركىيە ئالىملىرى بۇ ھەقتە گىرمانچە، تۈركچە، ئەنگلىز ...

Read more

قۇچاقلىشپ ياتقىنغا 3000 يىل بولغان ئەر-ئايالنىڭ قەبرىسى بايقالدى

قۇچاقلىشپ ياتقىنغا 3000 يىل بولغان ئەر-ئايالنىڭ قەبرىسى بايقالدى نۇر تورى تەرجىمىسى: «قۇياش گېزىتى»نىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، يېقىندا ئارخېلوگلار ئۇكرائىنانىڭ غەربىدىكى تېرنوپىل (Ternopil) شەھىرىنىڭ جەنۇبىدىقى پېتريكىۋ (Petrykiv) يېزىسىدىن بىللە دەپنە قىلىنغان بىر جۈپ ئاشىق-مەشۇقلارنىڭ جەسىتىنى بايقىغان، تەكشۈرۈشكە ئاساسلانغاندا ئۇلارنىڭ بۇ يەردە قۇچاقلىشىپ ياتقىنىغا 3000 يىل بولغانىكەن. ئارخېلوگلارنىڭ دېي ...

Read more

ۋەتەن ئىچى – سىرتىدىكى «شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ نۇپۇس سانى» نى بىرلىككە كەلتۈرۈش ھەققىدە

مۇھاجىرەتتىكى شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلىرى ۋە ئۇيغۇر پائالىيەتچىلەرگە مۇراجىئەت ھەممىمىزگە ئايان بولغىنىدەك، خىتاي ھۆكۈمىتى ئۆزىنىڭ مۇستەملىكە تارىخىدا شەرقىي تۈركىستاندىكى ئاساسلىق ئاھالە بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ نۇپۇسىنى ھەر دائىم ئاز كۆرسىتىپ كەلگەن. ئۇيغۇر ئاكادېمىيسىى قىياسقا تايانغان نوپۇس مەلۇماتلىرىنىڭ ئاساسىي ئېقىم بولۇش ھالىتىگە خاتىمە بېرىش ئۈچۈن، 2013-يىلى شەرقىي تۈركىستاندىكى 255 ئۇيغۇر پىدائىنىڭ 3 ...

Read more

شەرقىي تۈركىستاندىكى «ئۇيغۇر نۇپۇس سانى» نى بىرلىككە كەلتۈرۈش ھەققىدە

مۇھاجىرەتتىكى شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلىرى ۋە ئۇيغۇر پائالىيەتچىلەرگە مۇراجىئەت ھەممىمىزگە مەلۇم بولغىنىدەك، ئۇيغۇر نوپۇسى مەسىلىسىدە خىتاي تەرەپنىڭ بىر تەرەپلىمە مەلۇماتلىرى، ياكى مەنبەسى ئېنىق بولمىغان نوپۇس مەلۇماتلىرىنىڭ ئاساسىي ئېقىم بولۇش ھالىتىگە خاتىمە بېرىش، ھېچ بولمىسا يېڭى بىر مەنبە ھازىرلاش تولىمۇ مۇھىم بولۇپ، چەتئەل ۋە ئۇيغۇر مەتبۇئاتلىرىغا بىرلىككە كەلگەن ئۇيغۇر نوپۇسى مەلۇماتىنى سۇنۇش تولىمۇ ...

Read more

ئاكادېمىيە ئورگان تورى ©

Scroll to top